Le ub’anik uya’ik le k’i uwach le tzijonem le ch’awem Europea rech le eta’manem rachi’l le chakunem (ESCO, ruk’ le utz’ib’a pa inglés) rajawaxik che ucholaxik le tzij rech le chk le eta’manem rajawaxik che le k’ayeb’al le chak che le UE rachi’l le chakkub’al rech le tijonik rachi’l eta’manik. ESCO are kuya le utzlaj ub’ixik le 3.039 ajchakib’ rachi’l 13.939 eta’manem kumajo xaquje’, b’anom pa 28 ch’ab’al, xaquje’ kojol le ch’awem pa le tzij rech le UE, pa cha le islandés, noruego, ucraniano rachi’l árabe.
Le chakub’al ESCO kub’an le uchak ruk’ oxib’ uxe’el:
Le chak pa le ajchakib’ che le uperaj le ESCO are kuk’am le jastaq:
Pa ESCO, le eta’manik, le na’oj are uk’u’x le chak sib’alaj kupatanij che uya’ik uchuq’ab’ le chak pa we jun uperaj we chakunem.
Jun b’anob’al are jub’ij juwok chak, are kuya le chakunem xaq junam, rajawaxik juwok eta’manem xaq laj junam.
Le qas jun chak on jun eqale’n chak junwi cho le b’anob’al rumal e k’o winaq
Ke’rachi’laj pa le uchak, jun b’anob’al are kuchap b’ik k’i ub’e le chak xare
Jalajoj k’i uwach xaquje’.
Jun sib’alaj rajawaxik keta’maxik are le kkoj le eta’mam rachi’l le ub’anom uloq pa le uk’aslemal rech le uchak rech ub’anik rutzil jun k’ayowal utz kelik. Le eta’mam are kok pa le na’oj rachi’l pa le ub’anik le chak.
Le jun tzij “eta’manik” are kub’ij le chakub’al rajawaxik keta’maxik rech le jun chak qas sib’alaj kch’ob’ ub’e jas le ub’anik, le eta’manik sib’alaj kupatanij rumal are kub’ij le uchuq’ab’ jun winaq che ub’anik jun chak, le reta’mam, le kuchomaj, le tijonem ub’anom che jujun taq chak.
Jun uchuq’ab’ eta’manem are jun wuj kya’ che jun winaq are chi’ kilik k’o le rata’mab’al, k’o le chak ub’anom, reta’m, ketax le reta’mab’al, kb’an utz rilik chi qas tzij k’o le reta’mab’al che le chak kub’ij, kb’an retaxik, kb’an rilik k’a te ri’ kya le wuj che rumal le reta’mab’al.
Le tak’alb’al che le uchuq’ab’il rajawaxik kqeta’maj are esam pa le cholam ajilab’al che le tinamit
e k’o chi upam we jun molaj che we chak taqem.
We uchuq’ab’il eta’manik are e k’o chi upam le rech qatinamit (NQF, por sus siglas en inglés) rachi’l le e k’o pa le ub’e le Europeo rech ub’anik le utzukuxik le uchuq’abil le eta’maxik(MEC).
Ronojel le uchuq’ab’il are kuya le kichi’, uk’u’x kqab’an ucholaxik chanim:
ESCO ere jun chakub’al k’i ch’awem k’o wi are kub’ij jastaq le eta’manik b’anom, le chak k’amom, ya’om uwi’ chi q’anoq ruk’ le eta’manik k’amom rech sib’alaj uchuq’ab’ le ajchak rechi’l le na’oj che le chak, are la le jun chuq’ab’ kya’ik petanaq ch’aqap le ja’ Eruopa 2020.
Are kub’ij, kub’an uya’ik le eta’manik, le tijonik sib’alaj rajawaxik che le chak, chike tal le ke’yo’w le chak xaquje’ pa taq le tijob’al che le pa wi ke’b’e konojel le tijoxelab’ rech kuya nim kino’jib’al le ajchakib’, rech man k’ax taq uriqik le kichak kkib’ano rachi’l utzlaj chak.
ESCO xaquje’ kub’j xaquje’ le kkik’am kib’ che rutzirsaxik le chak.
Katzu’ le jun xit’ wachib’al rech majb’al:
¿Jas che koksax le ESCO?
Le jun kaxok kuk’ol le b’iaj rachi’l jastaq chik rech ESCO ktob’an chike le winaqib’ rech rilik:
Le uk’u’x le kub’ano ESCO are kub’an rutzil le kuk’am rib’ ruk’ le chakub’al che le tijonik rachi’l le eta’manem rachi’l le k’ayeb’al rech taq le chak, le ub’e are le kito’ik le winaq rech uya’ik kichuq’ab’ che le kichak rech k’ax taj kkiriqo che le okem pa le k’ayeb’al rech le chak rech uriqik kichak.
Le kub’an na le ESCO are uya’ik le ub’ixik pa le qatzij qach’ab’al jas ub’anik rutzirsaxik le saq laj chak, le uq’axaxik pa qatzij, le ujunumsaxik, le rilik le uchuq’ab’ reta’mab’al. Are kyo’w jun sib’alaj q’alaj jas le reta’mab’al jun ajchak, jas le kkowinik kub’ano che le sib’alaj rajawaxik che le chak.
ESCO Le uchak le jun chakub’al are le kub’an ub’ixik ronojel le uq’ab’ le chak k’olik, le rajawaxik keta’maxik pa le k’ayeb’al che le chak rech le UE rachi’l le komon rech tijonik rachi’l le eta’manik.
Le uk’u’x ub’e le chak are le tob’anik che le kik’amik uloq ajchakib’, rech uya’ik kichuq’ab’ le eta’manik rech ub’anik le rutzil le k’ayeb’al che chak rech xajun uch’ob’ik ub’e le eta’manik, le chak, rachi’l le chuq’ab’ rajawaxich che ub’anik jun utzlaj chak.
Katzu’ le wachib’al:
Le winaqib’ e oknaq chi upam che ub’anik uwokik le chak pa le ESCO sib’alaj jastaq kk’amow ub’e:
ESCO are kupatanij le uloq’ le chakub’al che le kupatanij
le chak pa le q’atal tzij ruk’ le tzij kta’ ub’e le tzij rech kkita
ub’e konojel le winaq, are rajawaxik kub’an utayik ub’e le
winaq koksanik, xaquje’ le chak ksujik, le ucholam le
chak ub’anom pa le uk’aslemal CV rachi’l le rata’mab’al
k’olil.
We jun tzijonem rech konojel kkita ub’e, kkich’ob’ ub’e are
kub’an rutzil le okem chi upam rachi’l le tzijonem kuk’ chik
nik’aj taq winaqche le okem pa le k’ayeb’al che le chak rachi’l
le eta’mam pa le tijinik, rachi’l kya’ pa k’i ch’aweb’al rech
man k’ax taj uriqik kb’anik.
Katzu’ le wachib’al:
Docebo jun nab’e taq chakub’al xub’an le uk’amik’ kib’ le Chak kb’an pa kaqiq’ ruk le ub’anik uchomaxik le eta’manik, le tijonik, le chakunem, (ESCO, pa le utz’ib’ pa inglés) ruk’ le rilik le rajawaxik le eta’manik qas xaq are’ che le ajchakib’
Watch the video:
Watch this video tutorial on the use of ESCO:
Rech uya’ik unimal uq’ij le reta’mab’al le winaq, le ajchak che le nimaq taq k’ayeb’al ke’yo’w lw chak rachi’l le chakub’al, ESCO kraj ronojel le k’aslemal kub’an rutzil le chak rachi’l le ajchakib’.
Rech ub’anik le nimaq’ij che le uya’ik ub’ixik le, le k’ak’ uka’yb’al le, ESCO 1.2, le ub’e le chak, le moloj taq winaq kkilo le ronojel kb’anik Dirección General de Empleo, Asuntos Sociales e Inclusión rech Comisión Europea, ruk’ le Comisión Europea rachi’l, Fundación Europea rech eta’manik, komon rech ub’anik le uya’ik ub’ixik "ESCO 1.2: Jun k’amb’ejanik che le eta’manem le q’ij b’im chila 21 y 22 de mayo de 2024
Financiado por la Unión Europea. Las opiniones y puntos de vista expresados solo comprometen a su(s) autor(es) y no reflejan necesariamente los de la Unión Europea o los de la Agencia Ejecutiva Europea de Educación y Cultura (EACEA). Ni la Unión Europea ni la EACEA pueden ser considerados responsables de ellos.
Rutzijol ch’ab’al – Runa’ojil Creative Commons: Le taq wuj Ktzijob’ex xuquje’ ya’om ub’ixik che’ la pa we chak-tob’anel INNOVET LATAM xb’an ucha’ik “Taq tob’anel tzijonem telenem” (REA), xuquje’ ya’talik (maj utayik kichi’ le eb’anownaq), rech roksaxik, unik’oxik, uk’amik, uk’exik ne’ ub’anik, usuk’b’axik, ujachik chikiwach le winaqib’ kkaj kkikojo, ruk’ eta’manik rech le uk’ux xe’el xb’anowik.