Pa le rilik le (EQAVET pa le utz’ib’ pa inglés), are kuya uchilb’axik le ub’anik roksaxik le wuj le komon kqab’an Parlamento Europeo y del Consejo de 2009, ktob’an che uya’ik le saqlaj chak pa le EFP/VET tonojel Europa.

|
EQAVET are kuya ub’xik le tijonem, are ch’uch’uj ub’anik kub’ano, ronojel le tijonem kb’an waral are kuchilb’ej le qas utzlaj chak kb’anik, utzlaj ub’ixik le uwokik le chak, le ub’anik le chak, le retaxik le ub’anik, le usolixik rech kilik we utz on maj utz. Kukoj sib’alaj ajilab’al rech retaxik le qas utz roxsaxik le ub’e le chak rech le EFP are che kyo’w le jastaq, are kyo’w le chak. Le jastaq kb’an ub’ixik chike kojojel le kojonelab’ che wa’ we jun uwokik, EQAVET are rajawaxik che le jun “koxon chakub’al" rech le nab’e ajilab’al rech retaxik le rutzil le chak rech ronojel k’banik are kuya utzilal chike le winaq, k’o ki’kotemal rachi’l kub’an rutzursaxik le kirajawaxik. Kuto’ le chilb’em kanoq pa le 2020, are xub’an utzukuxik le rutzilal pa le ub’e’al le chak, rech naj kuq’iyo pa le qak’aslemal, le naj kuq’iy chaqe, xaq junam le tinamit, junam le ramaj ktzukun le sib’alaj rutzil le tijonik, le chak pa le EFP, rumal pa cha le kumajb’ej re jeri’ kuk’isb’ej re. |
![]() |
|
EQAVET are kutzukuk le utzilal che le rutzirsaxik le tijonik, le chak, le ub’anik sib’alaj naj kuq’iyo, sib’alaj rajawaxik, xuquje’ kuk’am ub’e le utzlaj chak che le kik’aslemal le winaqib’. We jun usut le qachak kuk’am le chak, le winaq, le jastaq rajawaxik che le jastaq kajwax wi koksaxik, sib’alaj kumajo EFP, kumaj che le tijonik che le k’ate ke’tajinik le tijonem pa le tijob’al xaquje’ le tijonik pa le taq achoch on jalajoj che le tijob’al.
Le ub’e le EQAVET xaquje’ kkowinik ktob’an k’i taq chak rech kub’an rutzilal le chak pa cha le ub’anik le ucholaxik le jastaq ke’k’ut pa la tijob’al rachi’l uya’ik kiwuj le winaq kkik’am b’ik we tijonik. Le kuchuq’b’ej we chak are le jun utzlaj tijonem rech le kkitijoj kib’ chi upam, are kunimarsaj le ub’anik rutzil le eta’manik, xaquje’ le uya’ik le no’jib’al chike le winaq pa le, EQAVET are ktob’an che uya’ik le tijonik je’lik. |
![]() |
Le EQAVET katob’an che le uya’ik le tob’anik che le rutzil le chak ruk le:
Rutzirsaxik le ub’e le tijonik pa le kucholaj le utzlaj eta’manik
EQAVET le ub’e le chak are le uloq’oxik le utzilal chi upam ronojel la’ le k’utunik kub’ano, ukojik pa le kajib’ uperaj le chak:
We jule’ uperaj are kub’an uya’ik le rutzirsaxik le tijonik, le kya´ pa le tijob’al rachi’l le kya’ pa le rech we jun chakub’al kuya k’ak’ taq na’oj che uk’amik le chak ruk’ nim eta’manik (EFP) xaquje’ pa le uperaj taq le chak kb’anik pa le tijob’al. Le ub’e le chak kub’an le EQAVET are kuk’am le ronojel le ajilab’al rech retaxik le chak kb’anik rech kab’an usukmaxik le chak pa le ujeqik rachi’l le ub’anik rech qas utz la k’ak’ chakub’al rech le EFP rech waral qatinamit rachi’l nik’aj tinamit chik. Are kuya uq’ij le rutzilal ub’e le chak rech le tijob’al (Keyo’l le tijonik pa le EFP).
|
Kab’an ujeqik le jas kawaj katopan wi qas utz kawetaj, kawilo k’o ub’e kb’an chi upam le chak, sib’alaj rajawaxik k’o ub’e kupatanij chike le winaq rumal rajawaxik ke’ok le winaq chi upam ruk nim eta’manik ke’el uloq chi upam |
![]() |
Ub’anik ujeqik le ub’e le chak rech kqab’an uq’iyik le rajawaxik chaqe rech le ub’e le chak xwokik are chi’ xmaj le chak. Jun k’amb’ejanik are le kkimol kib’ le winaq chirij le chak, are ke’chal le winaq kkiya jun tob’anik rajawaxik che utz ujeqik le chak kb’anik. K’o winaq aj ch’aqap le ja’. |
|
Rajawaxik kaq’iya le b’e xawok che, rachi’l ke’oksax nik’aj taq ub’e le chak. Are chi kb’an le kaulinik, le winaq e oknaq chi upam, konojel kkichomaj rij le chak b’anom rachi’l kkijeq uchomaxik jas ub’anik rech kb’an uk’exik le man utz taj xelik. |
Ub’anik le chakub’al rajawaxik che le retaxik le chak kb’anik. Chila’ kil wi jas le ch’akoj, jas le man utz taj, le kasuk’max na rech chila’ kil wi jas k’exoj kb’an na che le chaks. |
Are ke’oksax le lajuj ajilab’al rech etanb’al le uq’ab’ le chak rajawaxik rech uya’ik la’ le etamab’al chike le winaq rech le kichak nim rutzil ke’el wi che le (EFP):
Chomanem chirij EQAVET rachi’l le ub’e rech le nim uq’ij le chak
Ub’anik ujeqik le uperaj chakub’al rachi’l le ke’jachow le jastaq chi upam
Pa le ub’antajik le EQAVET kub’an le ujuxik le chak le qas utz kub’an che le ujachik, pa le kuchomaj, le kusuju pa le uk’u’x le FP pa tukel on pa wokaj winaqib’ rech ke’yo’w le jastaq rajawaxik pa EFP, pa le uq’ab’ le q’atb’al tzij rachi’l le winaq kkimol kib’ che ub’anik pa ke wi.
Ub’anik le rilik le chak
|
1. Ucholaxik/ujuxik |
2. Umajik ujeqik | 3. Retaxik | 4. Usolixik |
|
|
|
|
|
|
|
|
Ukojik pa le uperaj le ke’yo’w le jastaq rech kb’in le chak EFP
|
1. Ucholaxik/ujuxik |
2. Umajik ujeqik | 3. Retaxik | 4. Usolixik |
|
|
|
|
|
|
|
|
Ch’uch’ujsirem ub’anik le utzlaj chak chike le tinamit e k’olik

K’amol b’e rech le komon EQAVET
K’AMOL TAQ B’E EQAVET
Jun k’amal b’e, are rajawaxik e k’o chi upam le komon rech le EQAVET rachi’l winaqib’ rech le UE, le tob’anelab’ rech le EQAVET rech kkib’an:
KOMON RECH EQAVET
Le Komon rech EQAVET kuya uchuq’ab’ le chomanik rachi’l le rata’mab’al rech kb’an uk’exik le jastaq man utz taq pa le tijonem chanim, are krilo jas le rajawaxik che le eta’manem kb’an uya’ik, we jule’ chak are kumajo kb’an utz ucholaxik are krilo le:
K’a te chi’ xmaj ub’anik pa 2009, le tinamit e k’o chi upam kikojom le ub’e uk’utum le EQAVET, ruk’ le ajilab’al rech ub’anik le etanik ruk’ ronojel le jastaq k’ak’ kumajo kok chi upam rech utz kel le chak waral pa we qatinamit, pa le nim tinamit rachi’l pa qakomon, kqab’an qech che le chak ruk’ le qawinaqib’ pa le qakomon, kqab’ano le jas rajawaxik chawe
Le winaqib’ are kqata kichi’ pa we qatinamit are kb’anow nim utzil che le chak (PNRGC) kkib’an rutzil le uk’u’x le chak, kb’an unuk’ik le chuq’ab’, keoksax le winaq qas e rajawaxik chi upam rech la’ le e oknaq chi upam.
K’amal b’e rech le k’b’an wi le chak le kuya nim ub’antajik le chak (PNRGC):
Financiado por la Unión Europea. Las opiniones y puntos de vista expresados solo comprometen a su(s) autor(es) y no reflejan necesariamente los de la Unión Europea o los de la Agencia Ejecutiva Europea de Educación y Cultura (EACEA). Ni la Unión Europea ni la EACEA pueden ser considerados responsables de ellos.
Rutzijol ch’ab’al – Runa’ojil Creative Commons: Le taq wuj Ktzijob’ex xuquje’ ya’om ub’ixik che’ la pa we chak-tob’anel INNOVET LATAM xb’an ucha’ik “Taq tob’anel tzijonem telenem” (REA), xuquje’ ya’talik (maj utayik kichi’ le eb’anownaq), rech roksaxik, unik’oxik, uk’amik, uk’exik ne’ ub’anik, usuk’b’axik, ujachik chikiwach le winaqib’ kkaj kkikojo, ruk’ eta’manik rech le uk’ux xe’el xb’anowik.